De Johannes Vermeer Prijs, staatsprijs voor de kunsten, is in 2009 voor het eerst uitgereikt aan operaregisseur Pierre Audi. Daarna ontvingen regisseur Alex van Warmerdam (2010), fotograaf Erwin Olaf (2011), beeldend kunstenaar Marlene Dumas (2012), architect Rem Koolhaas (2013) en grafisch ontwerper Irma Boom (2014) de prijs (zie archief). In 2015 ging de prijs naar componist Michel van der Aa. De prijs is in 2008 ingesteld door de toenmalige minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ronald Plasterk (PvdA), om uitzonderlijk artistiek talent te eren en verder te stimuleren. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 100.000 euro, vooral bestemd voor de realisatie van een speciaal project. De prijs kan worden toegekend aan in Nederland werkende kunstenaars uit alle disciplines: van dans tot design, van mode tot muziek, van schilderen tot schrijven.